Etappe 19 – van Borres naar Berducedo, via de route de los Hospitales. Gepland 24,1 km. en gelopen 25,4. Totaal 482,3 km. gewandeld.
Vandaag was een avontuur. Het begon al ‘s ochtends vroeg. Ik lag al om 5:30 uur wakker, toch behoorlijk gespannen voor deze bijzondere wandeldag. En dan moeten er 7 mannen en één vrouw gebruik maken van één toilet en één badkamer. Dit was dus volstrekt buiten mijn comfort zone. Niet naar het toilet kunnen, niet kunnen douchen en alleen me even kunnen wassen en tandenpoetsen. Dit is zo niet Rob in de ochtend. Het ontbijtje bestond uit een plakje cake met een kop thee van Emmanuel, één of ander cholesterolverlagend mengsel. En ik kon op pad. Al degenen die in de Albergue hadden geslapen besloten om over de heuvels te gaan. De weersverwachting was niet slecht, maar ook niet goed. Het regende zelfs eventjes toen we op pad wilde gaan. Ik was de 1ste die de stoute (wandel-)schoenen aantrok en begon aan de beklimming.
Er hing een deken van mist over het dal en tegen de berg. Aanvankelijk niet heel dik, maar dik genoeg om druppels in de bomen te veroorzaken. Het regende dan gelukkig niet meer, maar ik werd toch nat van het vocht. Na zo’n 2 km. kwam de keuze linksaf naar Pola Allende, of rechtsaf naar de Hospitales. Deze route heet zo, omdat die voert langs de ruïnes van 3 pelgrim pleisterplaatsen, waarbij peregrinos uit vorige eeuwen hun heil konden zoeken bij slecht weer. En het kan hier nogal eens spoken. Ik kies dus voor de zwaardere route en dat heb ik geweten ook. Het pad bleef klimmen, aanvankelijk over modderige bospaden, maar later langs heidevelden en hoe hoger je komt, hoe schraler de begroeiing wordt.
Ik werd al snel door een jonge Duitse peregrina gepasseerd, maar vlak voor de heuvel waar de 1ste Hospitales zou staan, hoorde ik getik van stokken en kwam er wederom een jonge vrouw nu met regenjack mij achterop lopen. Ze heet Anna en komt uit Berlijn. We lopen gezamenlijk door en daar komt Emmanuel aanzetten. Hij is later dan ik gestart, maar heeft er flink de pas in. Ook volgt Yara even later, de jonge vrouw uit Enkhuizen. We besluiten een selfie te maken, maar Emmanuel wil snel door, want hij wil niet stilstaan in zijn overhemd, korte broek en chokertje. Ik loop ook weliswaar weer in shorts, maar heb over mijn vest mijn regenjack aangetrokken. Yara, in ultra korte pants, gaat als een klimgeit vooruit en Anna, Emmanuel in ik blijven in elkaars buurt lopen. Het is meer klauteren en klimmen dan dat het wandelen is. De rotspaden met kiezels en stenen zijn slecht begaanbaar.
We raken wat uit elkaar, totdat ergens boven op een heuvel de zon voorzichtig doorbreekt. Anna en ik schieten foto’s en Emmanuel stiefelt door. Ik heb hem de rest van de dag niet meer gezien, totdat ik in de Albergue in Berducedo kwam waar hij slaapt, ik een av biertje ging drinken en hij mij enthousiast begroette. Hij was 5 min. voor mij daar aangekomen. Buiten dat we even onder de indruk waren van het weidse uitzicht toen we door de wolken kwamen, het hoogste punt waar we vandaag overheen gekomen zijn was 1.206 mtr., liepen er op de heuvelrug boven ons wilde paarden. Er kwam nog een wandelaar de heuvel op, om zich bij ons aan te sluiten. Ook een Duitse vrouw, ditmaal een iets oudere die Ida heet en Anna al kende. We liepen gezamenlijk de volgende km.’s en maakten toen we de 12 km. gepasseerd waren een stop om uit de wind even iets te kunnen eten. Ida ging aan de cakejes, Anna aan een soort studentenhaver en ik aan het broodje Serranoham van gisteren.
Inmiddels werden we ingehaald door andere pelgrims, maar kwamen hen weer tegen bij hun pauze. Ik merkte dat de beide vrouwen het prettig vonden dat ik navigatie bij mij had en voorop liep. Ida vertelde dat zij vooral angstig was voor het afdalen op de rotspaden. In de mist en kou liepen we richting Alto de Palo, het punt waar de alternatieve route en de onze bij elkaar komen en even later af gaat dalen richting Berducedo. Het weer verbeterde en ik kan mijn regenjack uitdoen. Ik krijg telefoon uit NL en Esther, Greet en Clemens beeldbellen even met mij. Zij hadden er net een wandeling samen met Koda in Heemskerk opzitten. De twee Duitse vrouwen zijn doorgelopen en Anna heb ik niet meer gezien. Zij slaapt in Mesa, een dorp verder dan dat Ida en ik zullen slapen (4,4 km.).
Het laatste deel loop ik samen op met Ida, uit een dorpje ergens tussen Bremen en Osnabrück. We praten in het (door mij gebrekkig) Duits en ze vindt het fijn om samen te lopen. Ze heeft meerdere langeafstandswandelingen gedaan in Duitsland, maar dit is haar 1ste Camino. Op mijn vraag hoe jong zij is antwoord Ida 70 jaar en 5 jaar terug heeft zij twee nieuwe heupen gekregen binnen drie maanden. Dit is ook de reden dat zij op de route langs de Hospitales wat angstig was. Dat kan ik goed begrijpen. Bij binnenkomst in Berducedo komen we langs een Albergue en gaan daar wat drinken. Emmanuel is daar ook, evenals Yara, fris en fruitig net onder de douche vandaan. Ida heeft nog geen slaapplaats, maar door een mazzeltje kan zij hier ook slapen. We ontmoeten ook Albert, uit NL die samen met zijn zuster deze Camino loopt. Hij is al eerder gestart en zijn zuster is net overgekomen om gelijk maar deze zware etappe te doen. Ik vond dit de zwaarste etappe die ik tot nu toe heb gelopen. Met meer dan 1.050 gestegen meters en dat niet over simpele paden, maar over kiezels, stenen en rotsen, was hij pittig. Ook mentaal, ik heb momenten vandaag gehad dat ik dacht, “waarvoor doe ik dit?”, “waarom vind ik dit ook weer leuk?”, “komt er nou nooit een end aan die klim?” en dit soort bedenksels. De uitspraak van Anna heeft mij vandaag op de been gehouden. Ik vroeg haar of zij het ook zo’n zware dag vond en het niet jammer was dat we zo weinig van de omgeving hadden kunnen zien? Waarop zij antwoordde: “ik vind het vandaag een groot avontuur. Als je realiseert dat over deze paden eeuwenlang pelgrims hebben gelopen richting Santiago de Compostela, dan krijg je toch een echt pelgrimsgevoel.” Tja, dat zette mij wel aan het denken. Eigenlijk is dit ook de eerste dag dat we nauwelijks over asfalt hebben gelopen en idd. hoeveel pelgrims zouden ons voor zijn gegaan om dit te mogen beleven.
De dag eindigde voor mij in een B&B even verderop in het dorp, Casa de Aldea Araceli. Ik had mij even (toevallig) wat luxe veroorloofd. Heeft Juanma telefonisch voor me kunnen regelen. Een geweldig aardige eigenaresse wees me gelijk naar mijn kamer, met lekkere bedden en een mooie badkamer. Ik kon er gelijk blijven eten en voor morgenochtend een ontbijt (totaal € 64,=). Tijdens de avondmaaltijd zaten er nog twee stellen aan tafeltjes, een Spaans stel op middelbare leeftijd en een iets jonger stel, allemaal pelgrims, maar dan van het iets luxere soort. We raakten aan de praat en snel komt de vraag over “waar kom(en) je/ jullie vandaan. Het jongste stel komt uit Mexico, waarvan hij Mexicaans is en zij gemigreerd uit Spanje. Hun zoon studeert in Utrecht en hun dochter in Gent. Ze gebruiken hun Camino ook om te beslissen of zij naar Europa gaan verhuizen om hier een nieuw leven te starten, dichtbij hun kinderen. Misschien wel een B&B beginnen, want er moet geld worden verdiend. Leuk hè. De mevrouw van de B&B heeft een overnachting voor morgen voor mij kunnen regelen. Het was haast onmogelijk om in Grandas da Salime een slaapplaats te vinden. Van een Spaanse gast hier hoorde ik dat er een motortreffen is en Red Bull races. Vandaar dat alle bedden in de omgeving gereserveerd zijn. Ik kan nu in een appartement in Castor slapen, een geruststelling. Het is alleen 4 km. meer wandelen. Ik heb druk WhatsApp verkeer met Lorena en Juanma. Zij laten weten hoe hun tocht vandaag is geweest en ik hoe de mijne was. Ze slapen vandaag en morgen in een ander dorp, maar in Fonsagrada, de bestemming van zondag, gaan we met z’n drieën uit eten. Camino vrienden.
Buen Camino
Rob op pad 
Zeker een zware dag maar weer leuk om te lezen en leuk dat je al die mensen ontmoet. De foto’s zijn ook weer erg mooi.
Welterusten en succes morgen xx
LikeLike
Zeker een zware dag maar weer leuk om te lezen en leuk dat je al die mensen ontmoet. De foto’s zijn ook weer erg mooi.
Welterusten en succes morgen xx
LikeLike
Hoi Carline,
Dank je wel dat je mij zo blijft volgen, dat waardeer ik echt. Ik begreep dat je nu lekker vrij hebt en naar Turkije gaat? Dan wens ik jou en je wederhelft een heel fijne vakantie en geniet van het weer, het verblijf, het eten en elkaar.
Veel liefs
LikeLike
Dankjewel Rob,gaat zeker lukken!
LikeLike
Hoi Rob, een mooie maar heftige route had je gisteren. Wat mij opvalt is dat je altijd zo vroeg begint. Ik wil pas starten als het licht is en als ik iets stevigs (een tweede ontbijt) heb gegeten. Het lijkt mij toch nog wel tamelijk druk op de Primitivo. Ik had gisteren in het begin ook lichte regen, maar later werd het gelukkig droog. Ik heb mijn regenjack en regenhoes voor mijn rugzak niet hoeven te gebruiken. Buen Camino!
LikeLike
Hoi Stan,
Ik lees je verslagjes op FB elke dag met veel plezier. Liepen eerst onze ervaringen bijna parallel, nu zijn ze heel verschillend.
Gisteren was echt zwaar door de route en de omstandigheden. Vandaag bijna hetzelfde aantal km.’s maar veel beter te doen. Toch had ik de ervaring van gisteren niet willen missen.
Ik ga graag vroeg op pad om meerdere redenen. Ten eerste ben ik gewend om vroeg naar bed te gaan en vroeg op te staan. Mijn vrouw en ik zijn geen doorzakkers en drinken geen alcohol (eigenlijk zijn we gewoon saai 😄). We hebben een hond die graag vroeg met de baas een uurtje aan de wandel wil, dus dat is ook een motief waardoor ik normaliter vroeg op ben. Dan vind ik het prachtig om op een mooie dag te genieten van een opkomende zon, die het landschap in een warme gloed zet. De kleuren zijn ‘s ochtends vroeg (maar ook rond zonsondergang) op z’n mooist. Last but not least vind ik het fijn om bijtijds op mijn bestemming aan te komen. Lekker onder de douche te stappen als er weinig mensen zijn en relaxt m’n ding te kunnen doen. Gelukkig is iedereen anders en kan je de dag invullen zoals je zelf het liefst wil.
Het weer tijdens de afgelopen dagen is echt minder dan de dagen dat ik op de del Norte heb gelopen, behalve die ene dag vanaf Ribadesella toen ik doorweekt aankwam in Colunga. De natuur is ook anders en zeker het terrein is anders. Ik vind het fijn om twee delen van een Camino mee te maken.
Ik blijf genieten van je berichtjes op FB en wie weet komen we rond dezelfde tijd in Santiago de Compostela aan.
Groetjes en een Buen Camino
LikeLike
Wat een mooie dag. ‘s Morgens bij de start al uit de comfort zone. En tijdens de wandeling ook pittige uitdaging fysiek en mentaal. Uit eigen ervaring durf ik te zeggen “dat is de Camino”. Zo bijzonder dat je dan doet wat je in het dagelijks leven niet snel doet. En dat dan maar weer blijkt het komt allemaal goed. Gewoon maar doen. Wat kun je trots zijn op jezelf!
Bijzonder hè dat besef dat zovelen voor jou dit pad ook liepen. Het geeft kracht, ontzag en vertrouwen dat het kan.
Je hebt vast genoten van de luxe overnachting, voor vandaag weer Buen Camino.
LikeLike
Hoi Petra,
Gisteren was echt een speciale dag, maar wel heel zwaar. Vandaag bijna hetzelfde aantal km.’s gelopen, maar een heel ander soort route en omstandigheden en dan is zo’n dag veel beter te doen. Toch was gisteren een ervaring die ik niet had willen missen. Vond het ook fantastisch dat zo’n jonge vrouw in dit geval, mij kon wijzen op de waarde van de ervaring. Het gevoel van gisteren heeft mij ook gesterkt in mijn zelfvertrouwen en dat is ook veel waard. Nog een paar dagen alleen op pad en dan komt mijn vrouw over. Ik vind het ook leuk om (een deel van) mijn ervaringen live met haar te kunnen delen.
Groetjes en een Buen Camino
LikeLike
Hoi Rob, Wat een bijzondere dag, zwaar maar met mooie vriendschappen onderweg!
Prachtige foto’s en zien wij thuisblijvers waar je overheen loopt en waar al zoveel mensen gelopen hebben Prachtig en you did it too! Ik geniet van je verhalen!
groet Clementine.
LikeLike
Hoi Clementine. Vind ik echt leuk dat je plezier beleefd aan mijn berichtjes. Gisteren was een zware dag, maar gelukkig ging het vandaag weer een stuk beter. Gisteren wel het echte pelgrimsgevoel gekregen en dat hoop ik vast te kunnen houden. Het is heel bijzonder hoe makkelijk je tijdens zo’n tocht contacten legt. Dat komt denk ik dat je iets gemeenschappelijks hebt/ meemaakt. Ik vind dat een fantastische ervaring. Ik hoop dat je nog plezier aan mijn berichtjes blijft beleven en waardeer heel erg je reacties. Groetjes
LikeLike
Rob ik bewonder je alle dagen meer, wat een tocht met modder en stenen en je zit nog hoger als wij hier dat is 850 meter, en die mooie fotos ik geniet alle dagen vind het nu al jammer als het voorbij is. Leuk ook dat je steeds weer dezelfde mensen tegenkomt. Liefs Gerda
LikeLike
Hoi Gerda,
Ons cluppie heeft weer goede punten gepakt tegen Groningen. Ik weet niet hoe de wedstrijd is geweest.
Vandaag ook weer flink geklommen en gedaald, alhoewel dat een stuk makkelijker ging dan gisteren. Die dag was echt zwaar, vandaag ging weer prima.
Nog een paar dagen en dan komt Esje en dan kunnen we fijn samen wandelen. We hebben er beide veel zin in.
Veel liefs 😘
LikeLike
Buenos dias Amigo, ja inderdaad zo de dag te mogen beginnen is niet echt fijn. Maar jij met je doorzettingsvermogen zet je er snel overheen. Toen ik je, wederom prachtige foto’s, zag herinnerde ik mij direct de slechte en blubberige paden. Jammer dat je mist had, wij hadden toen heel goed weer, en dan is het uitzicht adembenemend. Gelukkig knapte het in de loop van de dag ook voor jouw op. Grappig dat jij je onderweg ook besefte dat er al eeuwen pelgrims over deze paden gelopen hebben.
Je hebt aardig de vaart erin, in je schema had je een paar dagen minder km. gepland, jij gaat gewoon door en bijna achteloos loop je de Camino.
Blijf genieten van de weg en je ontmoetingen.
Wij hebben een heerlijke dag gehad met Koda en Es.
Buen Camino
LikeLike
Hola amigo,
Ik heb net vandaag gepubliceerd, maar zal ook nog even op gisteren reageren. Ik vond het heel fijn om met jullie te beeldbellen. Dat geeft toch een extra dimensie aan een gesprek. Ik waardeer ook enorm dat jullie Es (en Koda) een beetje onder de hoede hebben genomen. Heb je trouwens geen lange arm gekregen van het trekken van Koda? 😄
Gisteren had ik het echte pelgrimgevoel en in de contacten met mede pelgrims wil ik dat ook vast blijven houden. Dat is toch iets speciaals. Vandaag liet Red Bull zien dat je ook anders met zo’n pelgrimstocht om kan gaan. Ik realiseer me nu dat ik iets in mijn verslagje had willen zetten van ‘Red Bull GEEFT JE VLEUGELS”, ben ik vergeten ahh, never mind.
Ik heb nu een dag over, waar ik nog niet uit ben wat er mee te doen. Ik kan nog een dag extra pakken in Lugo, of ergens anders. Of ik kan drie rustige etappes plannen. Wat adviseer jij mij? Moet iig morgen m’n was doen, want ik heb bijna geen schone kleren meer. Ik slaap morgen in À Fonsagrada in een pension kamer, maar er is een Albergue bij. Daar zal vast een wasmachine en droger zijn. Ik start bijtijds, dan hoop ik vroeg aan de was te kunnen. Wordt vervolgd amigo.
Groetjes en een Buen Camino
LikeLike
Hoi Rob,
Wat een belevenis deze etappe. En wat stoer van je om de moeilijke route te nemen. Nu kan je je onder de vele pelgrims scharen die dit pad hebben gelopen. Dit ga je zeker niet snel vergeten.
Voor vandaag weer veel wandelplezier!
Lieve groetjes, Bep 💋😘
LikeLike
Hoi Bep,
Het was gisteren best zwaar. Gelukkig was vandaag een stuk beter te doen. Gisteren was ik wel even een “echte” pelgrim en dat gevoel probeer ik wel vast te houden. Nu krijg ik nog wat minder lange etappes en dan komt Esther a.s. donderdag. Dan kunnen we samen op pad.
Veel liefs 😘
LikeLike
Hoi Rob,
Erg leuk om je blog te kunnen lezen en volgen. Bijzonder om vandaag kennis met je te maken als zuster van Albert. Ik blijf je volgen! Buen Camino!
Groetjes Anita
LikeLike
Hoi Anita,
Dank je wel voor je leuke berichtje. Ik vind het ook fijn jullie te mogen ontmoeten. Dit vind ik ook de toegevoegde waarde van de Camino. Bedankt voor jullie gezelschap vandaag.
Groetjes en nog een Buen Camino
LikeLike